Geschreven door: Facialnexus.com
Een scherpe kaaklijn, bredere kaakhoeken of meer balans tussen kin en onderkaak: voor wie structureel iets aan de vorm van het gezicht wil veranderen, zijn fillers niet altijd de enige mogelijkheid. Naast botchirurgie bestaan er ook gezichtsimplantaten. Steeds vaker worden deze implantaten individueel ontworpen op basis van de anatomie van de patiënt.
Een materiaal dat daarbij steeds meer wordt toegepast is PEEK. Het is sterk en vormvast, kan zeer nauwkeurig worden gefreesd en leent zich goed voor implantaten die specifiek voor één gezicht worden ontworpen.
Maar wat is een custom kaakimplantaat precies? Welke voordelen heeft PEEK? En wanneer kan een implantaat een betere optie zijn dan bijvoorbeeld een genioplastiek of een andere kaakoperatie?
Wat is een custom kaakimplantaat?
Een custom kaakimplantaat is een implantaat dat specifiek voor één patiënt wordt ontworpen. Dat verschilt van vooraf geproduceerde implantaten met vaste vormen en maten.
Voor een patiëntspecifiek implantaat wordt doorgaans gebruikgemaakt van driedimensionale beeldvorming van de schedel. Op basis daarvan kan digitaal worden bepaald waar extra volume of projectie gewenst is.
Zo kan een implantaat bijvoorbeeld worden ontworpen voor:
- de kaakhoeken;
- een deel van de kaaklijn;
- de kin;
- de jukbeenderen;
- correctie van bepaalde asymmetrieën.
Het uiteindelijke ontwerp moet worden beoordeeld door de behandelend chirurg. Niet iedere gewenste verandering is anatomisch verantwoord of met een implantaat te bereiken.
Waarom kiezen voor een implantaat op maat?
Bij een custom implantaat wordt de vorm ontworpen rond de bestaande botstructuur. Daardoor kan veel nauwkeuriger worden bepaald waar extra breedte, projectie of contour nodig is.
Dat kan met name interessant zijn wanneer iemand een specifieke verandering zoekt of wanneer beide zijden van het gezicht niet exact gelijk zijn.
Patient-specific implants worden binnen de craniofaciale en maxillofaciale chirurgie gebruikt voor zowel reconstructieve als esthetische toepassingen. Digitale planning en CAD/CAM-technieken maken het mogelijk complexe implantaatvormen vooraf te ontwerpen.
Voor esthetische gezichtschirurgie is dat belangrijk. Een kaaklijn wordt immers niet alleen bepaald door de vraag hoeveel millimeter een implantaat uitsteekt. Ook de overgang naar het bestaande bot, de breedte van de kaakhoek, de vorm van de kin en de verhouding tussen links en rechts spelen mee.
Wat is PEEK?
PEEK staat voor polyetheretherketone. Het is een sterk, vormvast polymeer dat onder andere binnen de craniofaciale en maxillofaciale chirurgie wordt gebruikt voor patiëntspecifieke implantaten.
PEEK heeft een aantal eigenschappen die interessant zijn voor gezichtscontouring.
Sterk en vormvast
In tegenstelling tot zachte, flexibele siliconen is PEEK een rigide materiaal. Een eenmaal vervaardigd implantaat behoudt daardoor nauwkeurig de digitaal ontworpen vorm.
Dat is vooral relevant bij kaakhoeken en jawline-contouring, waar scherpe overgangen, gecontroleerde projectie en een voorspelbare driedimensionale vorm gewenst kunnen zijn.
Mechanisch gedraagt PEEK zich bovendien meer in de richting van bot dan zeer stijve metalen zoals titanium. De elasticiteitsmodulus ligt dichter bij die van corticaal bot, terwijl het materiaal tegelijkertijd voldoende sterk is om fysiologische belasting te weerstaan.
Zeer geschikt voor custom ontwerp
PEEK kan op basis van een driedimensionale schedelscan uiterst nauwkeurig worden vervaardigd.
Daarmee kan bijvoorbeeld worden bepaald dat een implantaat op één plaats 3 millimeter toevoegt en enkele centimeters verder 7 millimeter, met een geleidelijke overgang ertussen.
Bij asymmetrie kunnen links en rechts zelfs afzonderlijk worden ontworpen.
De vorm van het implantaat volgt daardoor niet een gemiddelde anatomie, maar de anatomie van de individuele patiënt.
Een natuurlijke contour als uitgangspunt
Het natuurlijke uiterlijk van een gezichtsimplantaat wordt uiteindelijk vooral bepaald door het ontwerp en de chirurgische uitvoering.
PEEK biedt daarbij een voordeel doordat de contour vooraf driedimensionaal kan worden ontworpen en het rigide materiaal die vorm behoudt.
De overgang tussen bestaand bot en implantaat kan geleidelijk worden gemodelleerd. Vooral bij uitgebreidere veranderingen van kaakhoeken, kaaklijn of kin kan dat helpen om te voorkomen dat het resultaat eruitziet als een los element dat simpelweg op het gezicht is toegevoegd.
Dat betekent niet dat ieder PEEK-implantaat automatisch natuurlijk oogt. Een te groot of verkeerd ontworpen implantaat kan ook met PEEK een onnatuurlijk resultaat geven.
PEEK en siliconen: waarom is het verschil relevant?
Siliconenimplantaten worden al tientallen jaren gebruikt voor gezichtsaugmentatie. Het materiaal is relatief zacht en flexibel en kan daardoor tijdens de operatie worden ingebracht en gepositioneerd.
Die flexibiliteit is tegelijkertijd een fundamenteel verschil met PEEK.
PEEK is hard en vormvast. Het ontworpen volume verandert niet doordat het implantaat wordt samengedrukt of vervormd. Bij complexe contouring kan daardoor nauwkeuriger worden vastgelegd welke vorm uiteindelijk op het bot komt te liggen.
Bij siliconen gezichtsimplantaten is in de medische literatuur daarnaast botremodellering en botresorptie onder het implantaat beschreven. De precieze oorzaak is complex en hangt onder meer samen met druk, implantaatpositie, beweging en de reactie van het omliggende weefsel. Ernstige botresorptie komt niet bij iedere patiënt voor, maar het verschijnsel is wel bekend.
Ook verplaatsing behoort tot de beschreven complicaties van siliconen gezichtsimplantaten.
Bij PEEK zorgt de rigide, patiëntspecifieke pasvorm ervoor dat het implantaat nauw aansluit op de vooraf gemodelleerde botstructuur en stevig kan worden gefixeerd.
Dat maakt PEEK vooral interessant wanneer stabiliteit en zeer nauwkeurige contouring belangrijk zijn.
Is PEEK beter dan titanium?
Ook titanium kan voor patiëntspecifieke craniofaciale implantaten worden gebruikt.
Titanium is zeer sterk en heeft een lange medische geschiedenis. P